Bỏ qua tới nội dung

Giá vốn hàng bán cho shop online: bình quân, lô, ngày

Cách tính giá vốn hàng bán cho shop online: bình quân gia quyền, nhập trước xuất trước, theo lô và theo ngày hiệu lực, ví dụ số và bảng giá vốn trong Excel.

Tác giả Nhóm DataxLand· · 8 phút đọc

Giá vốn thường là khoản chi lớn nhất của một shop bán hàng hóa: trên dữ liệu mẫu của DataxLand, giá vốn chiếm khoảng 52% doanh thu thuần, lớn hơn phí sàn và quảng cáo cộng lại. Vậy mà trong nhiều file lãi lỗ, giá vốn là một cột "giá nhập" gõ tay một lần và không bao giờ đổi, dù mỗi lô hàng nhập một giá.

Bài này so bốn cách tính giá vốn hàng bán mà shop online hay gặp, chỉ ra mỗi cách làm đổi lãi tháng ra sao trên cùng một ví dụ, và cách giữ một bảng giá vốn có ngày hiệu lực để lãi theo SKU không bị kéo lệch mỗi khi giá nhập tăng.

Ví dụ số trong bài dùng dữ liệu mẫu của DataxLand (shop nến thơm và tinh dầu giả lập, 01/08–29/10/2026) và các giả định minh họa ghi rõ bên cạnh. Đây không phải số của khách hàng thật.

Giá vốn sổ sách và giá vốn để ra quyết định

Có hai câu hỏi khác nhau, dễ bị trộn làm một:

  • Giá vốn trên sổ kế toán: dùng để lập báo cáo tài chính và quyết toán thuế. Phương pháp tính giá xuất kho do chế độ kế toán quy định, doanh nghiệp chọn một phương pháp và áp dụng nhất quán. Ví dụ, Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, ban hành 27/10/2025 và có hiệu lực từ 01/01/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày đó trở đi (theo hỏi đáp chính sách của Bộ Tài chính, đọc ngày 16/11/2026); doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể theo chế độ kế toán riêng. Phần này là việc của kế toán; hãy hỏi kế toán của bạn chế độ và phương pháp đang dùng.
  • Giá vốn để quản trị: dùng để trả lời "SKU này còn lãi không", "nên định giá bao nhiêu", "kênh nào lỗ". Ở đây điều quan trọng là giá vốn gắn đúng với thời điểm bán và đủ cho mọi SKU, hơn là khớp từng đồng với sổ sách.

Bài này nói về loại thứ hai. Khi hai con số lệch nhau, hãy biết vì sao lệch, thay vì cố ép chúng bằng nhau.

Bốn cách tính trên cùng một ví dụ

Giả định minh họa, lấy giá nhập từ dữ liệu mẫu: sản phẩm MH-KT-01 có giá vốn 260.000 ₫ tới hết 30/09/2026 và 285.000 ₫ từ 01/10/2026. Giả định thêm số lượng: lô 1 nhập 100 cái giá 260.000 ₫ trong tháng 9, lô 2 nhập 100 cái giá 285.000 ₫ ngày 01/10; tháng 9 bán 80 cái, tháng 10 bán 90 cái, giá bán sau giảm giá 450.000 ₫/cái.

Cách tínhGiá vốn tháng 9Giá vốn tháng 10Lãi gộp tháng 10 (doanh thu 40.500.000 ₫)
Nhập trước xuất trước (FIFO)20.800.000 ₫25.150.000 ₫15.350.000 ₫
Bình quân di động (tính lại sau mỗi lần nhập)20.800.000 ₫25.275.000 ₫15.225.000 ₫
Bình quân cả kỳ (cả quý)21.800.000 ₫24.525.000 ₫15.975.000 ₫
Theo ngày hiệu lực (giá của kỳ bán)20.800.000 ₫25.650.000 ₫14.850.000 ₫

Cách tính từng dòng:

  • FIFO: tháng 10 xuất 20 cái còn lại của lô 1 (5.200.000 ₫) và 70 cái của lô 2 (19.950.000 ₫).
  • Bình quân di động: sau khi nhập lô 2, tồn 20 cái giá 260.000 ₫ và 100 cái giá 285.000 ₫, giá bình quân 33.700.000 ÷ 120 = 280.833 ₫/cái; 90 cái là 25.275.000 ₫.
  • Bình quân cả kỳ: 200 cái, tổng 54.500.000 ₫, bình quân 272.500 ₫/cái cho mọi lần bán trong quý.
  • Theo ngày hiệu lực: đơn bán ngày nào dùng giá vốn có hiệu lực ngày đó; tháng 10 là 285.000 ₫/cái.

Lãi gộp tháng 10 chênh nhau tới 1.125.000 ₫ (khoảng 2,8 điểm phần trăm biên) chỉ vì cách tính. Không cách nào "sai"; mỗi cách trả lời một câu hỏi hơi khác.

Chọn cách nào cho báo cáo quản trị

Câu hỏi bạn cần trả lờiCách hợpVì sao
Lãi tháng 9 có bị đổi khi tháng 10 nhập hàng đắt hơn?FIFO, bình quân di động, ngày hiệu lựcLãi của kỳ đã qua giữ nguyên
Định giá bán cho tuần tớiNgày hiệu lựcPhản ánh giá nhập hiện tại, không bị lô cũ làm rẻ đi
Khớp gần nhất với sổ kế toánPhương pháp kế toán đang dùngCùng quy tắc
Hàng giá trị cao, theo dõi từng lô (đồ điện tử có số seri)Đích danh theo lôBiết chính xác lô nào đã bán

Điều nên tránh là bình quân cả kỳ cho báo cáo tuần: giá vốn của những tuần đầu quý chỉ biết được khi quý kết thúc, nên lãi của tháng 9 trong ví dụ đổi từ 15.200.000 ₫ thành 14.200.000 ₫ sau khi lô tháng 10 về. Nhìn từ dashboard, lãi của quá khứ tự nhiên "rơi" mà không có đơn nào thay đổi.

Với phần lớn shop online, cách thực dụng nhất là giá vốn theo ngày hiệu lực: mỗi SKU có một bảng giá vốn, mỗi dòng có ngày bắt đầu áp dụng. Khi giá nhập đổi, bạn thêm một dòng mới thay vì sửa dòng cũ.

Ba lỗi giá vốn làm lãi đẹp giả

  1. SKU không có giá vốn được tính như giá vốn bằng 0. Thêm sản phẩm mới mà quên nhập giá vốn, mọi đơn của sản phẩm đó trông như lãi gần 100%. Trên dữ liệu mẫu, chỉ 92,35% doanh thu có giá vốn; 7,65% còn lại đang được tính với giá vốn 0 ₫. Luôn theo dõi tỷ lệ này cạnh con số lãi.
  2. Sửa đè giá vốn cũ. Gõ giá mới 285.000 ₫ vào ô giá vốn của MH-KT-01 làm lãi của mọi đơn tháng 8, tháng 9 bị tính lại bằng giá mới. Giữ lịch sử, đừng ghi đè.
  3. Quên chi phí đưa hàng về kho. Phí vận chuyển nhập hàng, thuế nhập khẩu, bao bì đóng gói theo từng sản phẩm là một phần giá vốn của hàng bán. Phí giao hàng cho người mua thì không; nó nằm ở chi phí vận chuyển.

Dựng bảng giá vốn có ngày hiệu lực trong Excel

  1. Tạo sheet gia_von với bốn cột: A sku, B gia_von, C hieu_luc_tu, D hieu_luc_den (để trống nếu đang áp dụng).

    skugia_vonhieu_luc_tuhieu_luc_den
    MH-KT-012600002026-08-012026-09-30
    MH-KT-012850002026-10-01
    MH-NEN-03950002026-08-01
  2. Mỗi lần giá nhập đổi: điền hieu_luc_den cho dòng cũ, thêm dòng mới. Không xóa dòng nào.

  3. Ở sheet dòng đơn (B là sku, D là ngay_dat), lấy giá vốn tại ngày bán (Excel 365):

    =XLOOKUP(1,(gia_von!$A$2:$A$500=B2)*(gia_von!$C$2:$C$500<=D2)*((gia_von!$D$2:$D$500>=D2)+(gia_von!$D$2:$D$500="")),gia_von!$B$2:$B$500,"THIẾU")
  4. Đếm các dòng trả về THIẾU và tính phần trăm doanh thu của chúng. Đó là tỷ lệ doanh thu chưa có giá vốn; đưa nó lên đầu báo cáo.

  5. Kiểm tra trùng: một SKU không được có hai dòng hiệu lực chồng ngày nhau. Dùng COUNTIFS theo SKU và khoảng ngày để bắt.

(Giá vốn của MH-NEN-03 trong bảng là giả định minh họa.)

DataxLand làm việc này thế nào

DataxLand giữ giá vốn dạng bảng có ngày hiệu lực: mỗi SKU có thể có nhiều mức giá vốn, mỗi mức áp cho một khoảng ngày, và giá vốn của mỗi dòng đơn lấy theo ngày đặt đơn. Trên dữ liệu mẫu, MH-KT-01 có giá vốn 260.000 ₫ cho đơn ngày 30/09 và 285.000 ₫ cho đơn ngày 01/10, đúng như bảng trên. Kiểm tra dữ liệu chặn build khi bảng giá vốn có dòng trùng khóa (ví dụ cùng SKU, cùng ngày bắt đầu), để không có con số lãi nào dựa trên giá vốn mơ hồ.

Bạn đưa giá vốn vào bằng một sheet trong file Excel (xem connector Excel) hoặc từ phần mềm kho qua kết nối. Chỉ số độ phủ giá vốn (tỷ lệ doanh thu có giá vốn) đi kèm lãi sau phí trên dashboard; ô lãi có nhãn Chưa đầy đủ khi tỷ lệ này dưới 100%. Định nghĩa giá vốn hàng bán và biên đóng góp nằm trong sổ tay chỉ số. Khi đọc dữ liệu, Si đề xuất cột nào là giá vốn, cột nào là ngày hiệu lực; bạn duyệt rồi mới build. Sau đó có thể hỏi Si "SKU nào chưa có giá vốn" hoặc "giá vốn tháng 10 so với tháng 9 theo sản phẩm".

Câu hỏi thường gặp

Shop nhỏ có cần FIFO không?

Cho báo cáo quản trị thì thường không. Giá vốn theo ngày hiệu lực đơn giản hơn và đủ để ra quyết định. Phương pháp trên sổ sách thì làm theo chế độ kế toán và kế toán của bạn.

Giá vốn có gồm phí ship nhập hàng không?

Nên gồm. Chi phí để đưa hàng về tới kho (vận chuyển nhập, thuế nhập khẩu, đóng gói theo sản phẩm) là một phần giá vốn. Phí giao cho người mua tính ở chi phí vận chuyển.

Hàng khuyến mãi tặng kèm tính giá vốn thế nào?

Món tặng vẫn có giá vốn, dù giá bán bằng 0. Ghi nó như một dòng đơn giá 0 ₫ có giá vốn, để lãi của đơn phản ánh đúng chi phí quà tặng.

Lãi trên dashboard lệch với báo cáo của kế toán, có sao không?

Lệch do khác phương pháp giá vốn hoặc khác thời điểm ghi nhận là bình thường. Hãy liệt kê nguồn chênh (phương pháp giá vốn, phí còn tạm tính, chi phí chưa phân bổ) để hai bên hiểu cùng một câu chuyện.

Đọc tiếp: Cách tính lãi thật khi bán trên Shopee, TikTok Shop và Lazada · Excel không đủ nữa: khi nào cần kho dữ liệu

Bài liên quan

Dashboard đã kiểm số từ dữ liệu của bạn, ngay chiều nay

Gói Miễn phí không thời hạn · Không cần thẻ thanh toán · Workspace mẫu mở trong vài phút