Bỏ qua tới nội dung

Dữ liệu người mua và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 có hiệu lực từ 01/01/2026: shop online cần biết gì khi giữ tên, số điện thoại người mua, khi dùng AI và khi người mua yêu cầu xóa.

Tác giả Nhóm DataxLand· · 18 phút đọc

Mỗi file xuất đơn từ sàn, mỗi bảng khách hàng trong phần mềm bán hàng, mỗi danh sách số điện thoại để chăm sóc lại đều có thể chứa dữ liệu cá nhân của người mua. Từ ngày 01/01/2026, việc xử lý loại dữ liệu này ở Việt Nam chịu sự điều chỉnh của một đạo luật riêng: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15. Từ ngày 19/08/2026, vi phạm còn có khung xử phạt riêng.

Bài này tóm tắt những điểm của luật mà một shop online hay doanh nghiệp nhỏ nên biết: người mua có quyền gì và bạn phải trả lời trong bao lâu, hộ kinh doanh được miễn gì, tải file đơn lên chatbot nước ngoài có sao không, số điện thoại đã băm có còn là dữ liệu cá nhân không, và làm gì khi người mua yêu cầu xóa nhưng bạn vẫn phải giữ chứng từ.

Lưu ý. Bài viết là thông tin tổng quan, không phải tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể. Các điểm dưới đây đọc ngày 16/11/2026 từ nguồn ghi bên cạnh; văn bản gốc là căn cứ cuối cùng.

Luật và văn bản liên quan

Văn bảnNội dung chínhNguồn (đọc ngày 16/11/2026)
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15Thông qua tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV ngày 26/06/2025; có hiệu lực thi hành từ 01/01/2026Ngân hàng Nhà nước, bài giới thiệu luật (05/12/2025); Sở Tư pháp Tuyên Quang, đề cương giới thiệu luật; toàn văn luật
Quyết định số 2623/QĐ-TTg ngày 29/11/2025Kế hoạch triển khai thi hành LuậtNgân hàng Nhà nước, bài giới thiệu luật
Nghị định số 356/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật; thay Nghị định 13/2023/NĐ-CPCổng dịch vụ công tỉnh Nghệ An (bản ký số); toàn văn nghị định; EY Việt Nam, tin nhanh pháp lý 03/2026
Nghị định số 330/2026/NĐ-CP ngày 19/08/2026Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân; hiệu lực từ ngày kýVOV; EY Việt Nam, tin nhanh pháp lý 10/2026

Người mua có quyền gì, và bạn trả lời trong bao lâu

Khoản 1 Điều 4 của Luật liệt kê sáu quyền của chủ thể dữ liệu, tức người mua (đề cương của Sở Tư pháp Tuyên Quang, đọc ngày 16/11/2026):

  1. Được biết về hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân.
  2. Đồng ý hoặc không đồng ý, yêu cầu rút lại sự đồng ý cho phép xử lý dữ liệu cá nhân.
  3. Xem, chỉnh sửa hoặc yêu cầu chỉnh sửa dữ liệu cá nhân.
  4. Yêu cầu cung cấp, xóa, hạn chế xử lý dữ liệu cá nhân; gửi yêu cầu phản đối xử lý dữ liệu cá nhân.
  5. Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện, yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.
  6. Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến xử lý dữ liệu cá nhân thực hiện các biện pháp, giải pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình.

Điều 5 Nghị định 356 đặt thời hạn cụ thể. Với mọi loại yêu cầu, bạn phản hồi trong 02 ngày làm việc, rồi thực hiện trong thời hạn dưới đây (toàn văn nghị định; EY Việt Nam, đọc ngày 16/11/2026):

Yêu cầuThực hiện trongKhi cần bên xử lý, bên thứ ba cùng làmGia hạn (01 lần)
Rút lại đồng ý, hạn chế, phản đối xử lý15 ngày20 ngàyTối đa 15 ngày
Xem, chỉnh sửa, cung cấp dữ liệu10 ngày15 ngàyTối đa 10 ngày
Xóa dữ liệu20 ngày30 ngàyTối đa 20 ngày
Thực hiện biện pháp bảo vệ dữ liệu15 ngày—Tối đa 15 ngày

Với một shop, điều này có nghĩa thực tế: bạn cần biết dữ liệu của một người mua đang nằm ở những đâu (file Excel, phần mềm bán hàng, nhóm chat, công cụ phân tích) và ai trả lời yêu cầu, để làm kịp trong hai tuần chứ không phải "khi nào rảnh".

Mua bán dữ liệu cá nhân bị cấm

Khoản 6 Điều 7 của Luật cấm "mua, bán dữ liệu cá nhân, trừ trường hợp luật có quy định khác" (toàn văn luật, đọc ngày 16/11/2026). Nghị định 356 chỉ cho phép chuyển giao dữ liệu cá nhân có thu phí khi có sự đồng ý rõ ràng của chủ thể cho từng lần chuyển giao và có thỏa thuận trước với bên nhận (EY Việt Nam, đọc ngày 16/11/2026).

Một danh sách số điện thoại "khách hàng tiềm năng" mua ngoài thị trường gần như chắc chắn không có sự đồng ý đó; danh sách người mua của bạn cũng vậy. Vì thế, đọc thẳng: mua danh sách số điện thoại để gọi chào hàng, hay bán lại danh sách người mua, là việc phải dừng. Chia sẻ dữ liệu người mua cho đơn vị vận chuyển để giao hàng là chuyện khác: đó là xử lý để thực hiện đơn hàng, không phải mua bán.

Mức phạt

Điều 8 của Luật đặt trần phạt hành chính với tổ chức (đề cương của Sở Tư pháp Tuyên Quang, đọc ngày 16/11/2026):

Hành viMức phạt tiền tối đa
Mua, bán dữ liệu cá nhân (khoản 3)10 lần khoản thu có được từ vi phạm; nếu không có khoản thu hoặc mức tính ra thấp hơn thì áp dụng mức 3 tỷ đồng
Vi phạm quy định chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới (khoản 4)5% doanh thu của năm trước liền kề; nếu không có doanh thu hoặc mức tính ra thấp hơn thì áp dụng mức 3 tỷ đồng
Các vi phạm khác (khoản 5)3 tỷ đồng

Cá nhân vi phạm cùng hành vi chịu tối đa một nửa mức của tổ chức (khoản 6).

Mức phạt cho từng hành vi nằm ở Nghị định 330/2026/NĐ-CP, ban hành và có hiệu lực ngày 19/08/2026, không có thời gian chuyển tiếp. Một vài ví dụ đáng chú ý với shop (VOV; EY Việt Nam, đọc ngày 16/11/2026):

  • xử lý dữ liệu mà không có sự đồng ý hợp lệ, gồm đồng ý mặc định hay gộp đồng ý vào điều kiện dùng dịch vụ: 30–50 triệu đồng;
  • tiếp tục xử lý sau khi người mua đã rút lại đồng ý, hay coi im lặng là đồng ý: 50–70 triệu đồng;
  • không thực hiện yêu cầu của chủ thể dữ liệu trong thời hạn: đến 40 triệu đồng (theo bản tóm tắt của EY, mức với tổ chức);
  • mua bán dữ liệu cá nhân trái phép: từ 2 đến 10 lần khoản thu từ vi phạm.

Hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ được miễn gì

Điều 38 của Luật và Điều 41 Nghị định 356 có miễn trừ cụ thể (đề cương của Sở Tư pháp Tuyên Quang; toàn văn nghị định, đọc ngày 16/11/2026):

Bạn làĐược miễnThời hạn
Hộ kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏKhông phải lập hồ sơ đánh giá tác động xử lý dữ liệu (Điều 21 Luật), không phải cập nhật hồ sơ đánh giá tác động (Điều 22 Luật), không phải chỉ định bộ phận, nhân sự bảo vệ dữ liệu (khoản 2 Điều 33 Luật)Không thời hạn
Doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệpĐược chọn làm hoặc không làm ba việc trên05 năm kể từ 01/01/2026

Miễn trừ không áp dụng nếu bạn kinh doanh dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân, trực tiếp xử lý dữ liệu cá nhân nhạy cảm, hoặc kể từ khi tổng số người có dữ liệu bạn đã xử lý, cộng dồn, đạt 100 nghìn trở lên. Với shop bán online lâu năm, mốc 100 nghìn người mua không xa. Danh mục dữ liệu nhạy cảm của Nghị định 356 cũng rộng hơn nhiều người nghĩ: có cả thông tin tài khoản ngân hàng, lịch sử giao dịch tài chính và dữ liệu theo dõi hành vi trên không gian mạng (EY Việt Nam, đọc ngày 16/11/2026). Shop lưu số tài khoản của người mua để hoàn tiền là đang giữ dữ liệu nhạy cảm.

Tiêu chí doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ (số lao động, doanh thu, nguồn vốn) theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Những việc không được miễn, dù bạn nhỏ đến đâu: xin sự đồng ý đúng cách, đáp ứng quyền của người mua trong thời hạn ở trên, không mua bán dữ liệu, áp dụng biện pháp bảo vệ, và báo vi phạm cho cơ quan chuyên trách bảo vệ dữ liệu cá nhân (Bộ Công an) chậm nhất 72 giờ kể từ khi phát hiện (khoản 1 Điều 23 Luật, toàn văn luật, đọc ngày 16/11/2026).

Tải file đơn hàng lên ChatGPT là chuyển dữ liệu ra nước ngoài

Khoản 1 Điều 20 của Luật coi là chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới cả việc tổ chức, cá nhân tại Việt Nam chuyển dữ liệu cá nhân cho tổ chức ở nước ngoài, lẫn việc dùng nền tảng ở ngoài lãnh thổ Việt Nam để xử lý dữ liệu cá nhân thu thập tại Việt Nam (toàn văn luật, đọc ngày 16/11/2026). Tải nguyên file xuất đơn có tên, số điện thoại, địa chỉ người mua lên ChatGPT, Gemini, DeepSeek hay chatbot nước ngoài nào khác là chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài.

Khi đó, khoản 2 Điều 20 yêu cầu bên chuyển lập hồ sơ đánh giá tác động chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới và gửi bản chính cho cơ quan chuyên trách trong 60 ngày kể từ lần chuyển đầu tiên. Các trường hợp được miễn hồ sơ (cơ quan nhà nước, lưu dữ liệu nhân viên trên điện toán đám mây, chủ thể tự chuyển dữ liệu của mình, cung cấp dữ liệu để giao kết hợp đồng, vận chuyển, thanh toán…) không gồm việc đưa dữ liệu người mua lên chatbot để phân tích doanh số. Miễn trừ cho hộ kinh doanh ở mục trên ghi Điều 21, Điều 22 và khoản 2 Điều 33 của Luật; nghĩa vụ lập hồ sơ chuyển dữ liệu ra nước ngoài nằm ở Điều 20, và văn bản không nói rõ miễn trừ có bao gồm việc lập hồ sơ này hay không.

Cách tuân thủ đơn giản nhất: xóa hẳn các cột tên, số điện thoại, email, địa chỉ, ghi chú giao hàng trước khi tải lên. Câu hỏi "tháng này bán được bao nhiêu, lãi bao nhiêu, sản phẩm nào hoàn nhiều" không cần cột nào trong số đó.

Số điện thoại đã băm có còn là dữ liệu cá nhân không

Khoản 1 Điều 2 của Luật định nghĩa dữ liệu cá nhân là dữ liệu "xác định hoặc giúp xác định một con người cụ thể"; dữ liệu chỉ thôi là dữ liệu cá nhân sau khi được khử nhận dạng, tức thay đổi hoặc xóa thông tin để tạo ra dữ liệu mới không thể xác định hoặc giúp xác định được một con người cụ thể (khoản 11 Điều 2, toàn văn luật, đọc ngày 16/11/2026). Nghị định 356 cũng tách hai khái niệm: khi nói về chuỗi khối, nghị định viết dữ liệu "đã được khử nhận dạng hoặc lưu trữ giá trị băm" (toàn văn nghị định, đọc ngày 16/11/2026).

Số điện thoại Việt Nam chỉ có khoảng mười chữ số. Ai có giá trị băm và cách băm (hoặc có sẵn danh sách số điện thoại) đều có thể băm lại để dò ra người, nên một số điện thoại đã băm vẫn "giúp xác định" người đó. Kết luận an toàn: băm hay mã hóa giảm rủi ro rất nhiều, nhưng dữ liệu đã băm vẫn là dữ liệu cá nhân, trừ khi không còn ai, kể cả bạn, có cách nối nó ngược về một người. GDPR nói giống vậy: dữ liệu đã giả danh hóa (pseudonymised) vẫn là thông tin về người có thể xác định được (GDPR, đoạn mở đầu 26, đọc ngày 16/11/2026).

Người mua yêu cầu xóa, nhưng bạn phải giữ chứng từ

Luật có lối ra cho tình huống này. Dữ liệu phải xóa khi chủ thể yêu cầu, khi đã xong mục đích xử lý hoặc khi hết thời hạn lưu trữ theo pháp luật (khoản 1 Điều 14); không thực hiện yêu cầu xóa trong các trường hợp của Điều 19, gồm "trường hợp khác theo quy định của pháp luật" (khoản 2 Điều 14, điểm đ khoản 1 Điều 19); và nếu không thể xóa vì lý do chính đáng, bạn phải thông báo để người mua biết (khoản 5 Điều 14) (toàn văn luật, đọc ngày 16/11/2026).

Với doanh nghiệp, Luật Kế toán 2015 yêu cầu giữ chứng từ dùng trực tiếp để ghi sổ và lập báo cáo tài chính ít nhất 10 năm, tài liệu kế toán dùng cho quản lý, điều hành ít nhất 5 năm (Điều 41, hethongphapluat.com, đọc ngày 16/11/2026). Cách làm khi nhận yêu cầu xóa:

  1. Trong 02 ngày làm việc, báo đã nhận yêu cầu.
  2. Xóa mọi bản không bắt buộc giữ: danh sách chăm sóc khách, file Excel trên máy nhân viên, nhóm chat, danh sách quảng cáo, công cụ phân tích.
  3. Giữ lại hóa đơn, chứng từ đơn hàng mà luật kế toán, thuế yêu cầu, chỉ với các trường cần thiết, hạn chế người xem, và không dùng cho tiếp thị nữa.
  4. Trong 20 ngày (30 ngày nếu cần nhà cung cấp phần mềm cùng xóa), trả lời người mua: đã xóa gì, còn giữ gì, theo quy định nào và đến khi nào sẽ xóa nốt. Ghi lại việc đã làm.

Dữ liệu người mua nằm ở đâu trong một shop

NơiThường cóRủi ro hay gặp
File xuất đơn từ sànTên người nhận, số điện thoại, địa chỉ (tùy sàn và tùy loại file)Lưu trên máy cá nhân, gửi qua chat, không ai xóa
Phần mềm bán hàng, POSHồ sơ khách, lịch sử muaNhiều nhân viên có quyền xuất toàn bộ danh sách
Nhóm chat nội bộẢnh chụp đơn, số điện thoại để giao hàngKhông kiểm soát được ai đã xem, ai đã lưu
Công cụ phân tích, AIBất cứ thứ gì bạn tải lênDữ liệu ra khỏi công ty, có khi ra nước ngoài, mà không ai ghi lại

Danh sách việc nên làm khi phân tích dữ liệu bán hàng

  1. Lập danh sách nơi chứa dữ liệu người mua: file nào, phần mềm nào, ai có quyền xem, ai có quyền xuất. Đây cũng là danh sách bạn dùng khi người mua yêu cầu xem hay xóa.
  2. Chỉ đưa vào công cụ phân tích những gì câu hỏi cần. Doanh thu, lãi, tỷ lệ hoàn không cần tên hay số điện thoại; cần đếm khách quay lại thì dùng mã khách đã băm thay vì số điện thoại, và vẫn bảo vệ mã đó như dữ liệu cá nhân.
  3. Che hoặc bỏ cột cá nhân trước khi dữ liệu rời máy của bạn, đặc biệt trước khi vào prompt của bất kỳ AI nào đặt ở nước ngoài.
  4. Chọn công cụ cho xuất và xóa được toàn bộ dữ liệu khi bạn ngừng dùng hoặc khi người mua yêu cầu.
  5. Đọc chính sách riêng tư và thỏa thuận xử lý dữ liệu của công cụ trước khi tải dữ liệu lên: dữ liệu lưu ở đâu, có ra nước ngoài không, ai xử lý, giữ bao lâu, báo sự cố trong bao lâu.
  6. Giới hạn quyền theo vai trò: người chỉ cần xem dashboard không cần quyền xuất dữ liệu gốc.
  7. Giao một người nhận yêu cầu của người mua và một địa chỉ email để gửi yêu cầu, để không lỡ thời hạn 02 ngày làm việc.

Nếu bạn bán cho người mua ở châu Âu

GDPR áp dụng cả với shop ngoài EU khi bán hàng cho người ở EU (khoản 2 Điều 3 GDPR). Hai luật giống nhau ở khung, khác ở chi tiết (GDPR, đọc ngày 16/11/2026):

ĐiểmLuật Việt Nam (Luật 91/2025, Nghị định 356)GDPR
Thời hạn trả lời yêu cầuPhản hồi 02 ngày làm việc; thực hiện 10–20 ngày tùy loạiKhông quá một tháng, gia hạn thêm tối đa hai tháng khi cần
Báo vi phạm cho cơ quanChậm nhất 72 giờ từ khi phát hiệnChậm nhất 72 giờ từ khi biết, khi khả thi
Dữ liệu đã băm, giả danh hóaVẫn là dữ liệu cá nhân nếu còn giúp xác định được ngườiVẫn là dữ liệu cá nhân
Chuyển dữ liệu ra nước ngoàiLập hồ sơ đánh giá tác động, gửi cơ quan chuyên tráchQuốc gia được công nhận tương đương, hoặc điều khoản hợp đồng mẫu (SCC)
Giữ lại khi bị yêu cầu xóaĐược giữ khi luật khác yêu cầu, phải báo người muaĐược giữ khi luật EU hoặc luật nước thành viên yêu cầu
Cơ sở xử lýChủ yếu là sự đồng ý, cộng các trường hợp không cần đồng ý của Điều 19Sáu cơ sở ngang nhau, gồm hợp đồng và lợi ích chính đáng

Làm theo mức chặt hơn ở mỗi dòng (thời hạn của Việt Nam, cách chuyển dữ liệu của cả hai) là đáp ứng được cả hai luật.

DataxLand làm việc này thế nào

Trước khi Si đọc dữ liệu, bước Chọn dữ liệu và thông tin cá nhân hỏi bạn cột nào là thông tin cá nhân; tên, số điện thoại, email, địa chỉ được nhận ra và đánh dấu sẵn, cột chữ tự do được che mặc định (xem che thông tin cá nhân). Cột đã đánh dấu bị che trước khi vào prompt của Si và bị băm bằng salt riêng của workspace ngay khi nạp: vẫn đếm được khách duy nhất, vẫn nối được bảng, và không ai đọc ra giá trị gốc nếu không có salt, vốn không rời hệ thống. Theo đúng tinh thần của luật, DataxLand vẫn coi giá trị đã băm là dữ liệu cá nhân và bảo vệ nó như vậy. Lưu giá trị gốc là lựa chọn mặc định tắt, và không API, Si hay MCP nào trả thông tin cá nhân người mua.

Kho dữ liệu của khách hàng Việt Nam đặt tại Việt Nam. Bạn xuất toàn bộ dữ liệu của workspace hoặc xóa workspace bất kỳ lúc nào (xuất và xóa dữ liệu). Chi tiết kỹ thuật ở bảo mật và quyền riêng tư và trang Bảo mật và quản trị; điều khoản ràng buộc, gồm danh sách bên xử lý phụ, thời hạn báo sự cố và hồ sơ đánh giá tác động, ở Chính sách riêng tư và Thỏa thuận xử lý dữ liệu.

Câu hỏi thường gặp

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ khi nào?

Luật số 91/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 26/06/2025 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026, cùng ngày với Nghị định 356/2025/NĐ-CP. Nghị định 330/2026/NĐ-CP về xử phạt có hiệu lực từ ngày 19/08/2026.

Shop nhỏ, hộ kinh doanh có phải tuân thủ không?

Có. Hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ được miễn lập, cập nhật hồ sơ đánh giá tác động xử lý dữ liệu và miễn chỉ định nhân sự bảo vệ dữ liệu; doanh nghiệp nhỏ, khởi nghiệp được chọn trong 5 năm đầu. Miễn trừ mất khi bạn xử lý dữ liệu nhạy cảm hoặc đã xử lý dữ liệu của từ 100 nghìn người trở lên. Các nghĩa vụ còn lại, như xin đồng ý, trả lời yêu cầu đúng hạn, không mua bán dữ liệu, báo vi phạm trong 72 giờ, áp dụng cho mọi quy mô.

Có nên tải file đơn hàng lên ChatGPT hay chatbot khác không?

Không, nếu file còn cột thông tin cá nhân: đó là chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài và kéo theo hồ sơ đánh giá tác động chuyển dữ liệu xuyên biên giới. Xóa hẳn các cột tên, số điện thoại, email, địa chỉ trước khi tải lên; phần lớn câu hỏi về doanh thu, lãi, hoàn hàng không cần chúng.

Người mua yêu cầu xóa dữ liệu thì làm gì?

Báo đã nhận trong 02 ngày làm việc. Xóa mọi bản không bắt buộc giữ, giữ lại hóa đơn và chứng từ mà luật kế toán, thuế yêu cầu với quyền xem hạn chế, rồi trong 20 ngày trả lời người mua đã xóa gì, còn giữ gì, vì sao và đến khi nào.

Đọc tiếp: MCP: cho AI đọc số liệu mà không trao chìa khóa kho · Hỏi dữ liệu bằng tiếng Việt với Si · Giải pháp cho bán lẻ

Bài liên quan

Dashboard đã kiểm số từ dữ liệu của bạn, ngay chiều nay

Gói Miễn phí không thời hạn · Không cần thẻ thanh toán · Workspace mẫu mở trong vài phút